PATRONAT HONOROWY NAD ZBÓJNICKIM SZLAKIEM

 
PATRONI MEDIALNI NAD PROJEKTEM ZBÓJNICKI SZLAK
Wydawnictwa i Magazyny Turystyczne:










Uczelnie Wyższe: Turystyczne
portale internetowe:

Miasta:
Media:





Regionalne organizacje:
 














Powiaty:
Instytuty turystyki: Izby turystyki:
Euroregiony:
Narodowe Organizacje Turystyczne:
Regionalne Organizacje Turystyczne:

FIRMY



WSPÓŁPRACA
NA ZBÓJNICKIM SZLAKU BEZPIECZEŃSTWO ZAPEWNIAJĄ



OGLĄDAJ NAS W
PISZĄ O NAS










JAN FUDALA I JEGO ZBÓJNICKI ŚWIAT

www.janfudala.pl

Jan Fudala ps. Jasiek z Gorców (ur. 1951 w Dobrzykowicach, zginął tragicznie 6 stycznia 2008 w Chabówce) – gorczański malarz i poeta, satyryk, nauczyciel, instruktor narciarski, działacz kultury.

Życiorys:

Absolwent zakopiańskiego Liceum Technik Plastycznych im. A.Kenara oraz Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie. W 1970 roku na Zawodach Nadziei Olimpijskich w Bułgarii zdobył brązowy medal, zaś w 1973 roku wziął udział w Akademickich Mistrzostwach w Szwajcarii, gdzie wywalczył srebrny i złoty medal w biegach narciarskich. Podczas studiów tańczył oraz śpiewał w Akademickim Zespole Góralskim "Skalni" w Krakowie, w późniejszych latach należał do regionalnego zespołu im. Klimka Bachledy w Zakopanem. W okresie, kiedy studiował, wraz z Franciszkiem Bachledą-Księdzulorzem oraz Andrzejem Gąsienicą-Makowskim założył grupę poetycką "Juhasi", której jednym z założeń programowych było pisanie gwarą góralską. W późniejszych latach, już kiedy osiedlił się w Rabce, wrócił do pomysłu założenia grupy literackiej osadzonej w tradycji regionu, ale "Poorkanie" odwołujące się do piewcy regionu, Władysława Orkana, nie wyszło poza fazę początkową, choć odcisnęło się w jego poezji.

Przez wiele lat Fudala był instruktorem narciarskim, równolegle prowadząc szeroką działalność w propagowaniu kultury góralskiej. Był pomysłodawcą m.in. Święta Poezji Góralskiej, tworzył bądź współtworzył zespoły góralskie, m.in.: "Kropianki" w Rabie Wyżnej, "Harenda" w Zakopanem, "Zagórze" w Kasinie Wielkiej. Przez wiele lat prowadził dziecięcy zespół "Zornica" w Młodzieżowym Centrum Kultury "Jutrzenka" w Zakopanem. W latach 2000-2007 wygrał konkurs na dyrektora Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce. Za jego czasów muzeum prowadziło bogatą działalność popularyzatorską, organizowało kiermasze, spotkania z twórcami ludowymi, Fudala wskrzesił tradycje konkursowe na palmę wielkanocną. Nazywany "etnografem górali", zasiadał w jury wielu konkursów regionalnych. Występował jako aktor w filmach, grając charakterystyczne role góralskie, m.in. w filmie o Orkanie "Kolory kochania".

Twórczość literacka:

Fudala był poetą piszącym gwarą oscylującą między Podhalem a Gorcami. Jest to wynik szerszego nakładania się na siebie kultur tych dwóch sąsiadujących ze sobą grup etnicznych. Poeta w naturalny sposób łączył obie, sięgając również do stylizacji. W swojej twórczości odwoływał się do Władysława Orkana, którego nazywał "hetmanem góralskim", ale twórczość Fudali jest zupełnie inna w charakterze. "Kto się cieszy, ten nie grzeszy" to nie tylko tytuł jednej z ostatnich jego opowieści o góralskim świecie, to najpełniejsze wyrażenie jego postawy artystycznej. Twórczość "Jaśka z Gorców" kipi rubasznym góralskim humorem, jego Gorce pełne są muzyki i tańca. Poruszał jednocześnie ważkie społecznie tematy. Satyryk, wielki obrońca tradycji góralskiej, nie tylko w swych książkach, ale również na łamach prasy walczył z biurokratycznym podejściem do kultury, wykpiwał i sprzeciwiał się temu wszystkiemu, co zmierzało do jej unifikacji.

Malarstwo na szkle:

Jan Fudala uprawiał różne techniki, pastel, olej, akwarelę, rysunek, ale najbliższe było mu malarstwo na szkle. Wskrzesił i propagował tę typową dla kultury góralskiej technikę malarską. Obrazy na szkle Fudali nie mieszczą się jednak w nurcie typowego regionalizmu. Są góralskie w tematyce i stylistyce, ale jego święci, diabły, zbójnicy nie są statyczni, artysta stosował dynamiczną kreskę, jego obrazy są bardzo żywiołowe, takim on zresztą sam był jako człowiek. Jego dzieła cechuje niezwykłe wyczucie kolorów czystych oraz tendencja do lekkiej deformacji. Ulubionym tematem Fudali były boginki rabczańskie, liczne z jego obrazów na szkle przedstawiają kąpiące się w rzece nagie kobiety. Natchnieniem było najbliższe otoczenie jego domu leżącego tuż nad brzegiem Raby. Na szkle malował również obrazy dotyczące bieżących wydarzeń, np. zakopiańską olimpiadę w 2006 roku. Miał w swoim dorobku ponad 50 wystaw indywidualnych w kraju i zagranicą. Jego prace znajdują się między innymi w zbiorach Muzeum Orkana w Rabce, Domu Związku Podhalan w Ludźmierzu, Muzeum Śląskiego w Katowicach, Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, Muzeum Karykatury w Warszawie, Domu Podhalańskiego w Chicago, Domu Polskiego w St. Etienne we Francji oraz w wielu kolekcjach prywatnych.

Nagrody:

¡         I nagroda w orkanowskim konkursie poetyckim z okazji Jubileuszu 100-lecia urodzin (Limanowa, 1975 rok)

¡         Nagroda im. Władysława Orkana przyznawana przez Instytut im. Władysława Orkana "za wieloletnie znakomite wywiązywanie się z dobrowolnie przyjętej funkcji "strażnika pamięci" myśli i idei propagowanych przez Władysława Orkana, za obronę wartości regionalnych i lokalnych, za działalność artystyczną, społeczną i organizatorską, za mecenasowanie kulturze i sztuce ludowej oraz za nieustępliwość i wierność raz obranej drodze" (2005 rok)

¡         medal "Zasłużony dla kultury Gloria Artis" przyznawany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - za działalność w krzewieniu kultury góralskiej (2008 rok)

Muzeum Jaśka z Gorców:

W swoim domu z 1884, który nazwał Pod Trzema Madonnami stworzył prywatne muzeum kultury zagórzańskiej i wołoskiej (w tym szałasy wołoskie).

Dorobek literacki:

Poezje:

¡         Śrybelny miesiącku, LSW, Warszawa 1980

¡         Fudala w karczmie, SOW, Nowy Sącz 1984

¡         Czarnomorskie liryki, Wyd. "Miniatura", Kraków 1990

¡         Orawiana, Wyd. "secesja", Kraków 1996

¡         Sercem malowane, antologia poetów rabczańskich, 1997

¡         Nuty serdeczne, antologia podhalańskiej poezji gwarowej 1998

¡         Wiersze Babiogórskie, antologia 2000

¡         Gdzie Rzym, gdzie Krym, gdzie Fudala, Miniatura, Kraków 2000 ISBN 83-7081-552-9

Proza:

¡         Gawędziołki o profesorze Tischnerze, Prószyński i S-ka, 2002 ISBN 83-7337-096-X

¡         Kto się cieszy, ten nie grzeszy, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2004 ISBN 83-7308-379-0

Sztuki:

Komedie Góralskie:

¡         Janosiku zbójniku, 1988

¡         Karczmisko, 1997

¡         Pod wykrotem, 1999

¡         Hamarykan, 1999

Publicystyka:

¡         Tygodnik Dunajec - stała rubryka "Gawędziołki Jaśka z Gorców" (felietony, poezje i humoreski wraz z własnymi ilustracjami) lata 80.

¡         Tygodnik Podhalański - redaktor działu Literatura Górska (wraz z ilustracjami) 1992-1994

¡         Nasze Strony prowadzenie rubryki Zbójnicki (teksty i ilustracje) 1994-1998

¡         Gazeta Krakowska - stałe felietony Jaśka z Gorców 2000

¡         Gazeta Rabczańska - rysunki satyryczne 2000

Role w filmach:

¡         Legenda Tatr reż. Wojciech Solarz rola Zbójnika Symka

¡         Ród Gąsieniców, reż. Konrad Nałęcz rola Pawła

¡         Kolory kochania reż. Wanda Jakubowska rola "Diabła" (pustelnika gorczańskiego)

¡         Nie moje nuty reż. Jadwiga Jasny-Mazurek rola Malarza

¡         Nie zabijesz wiatru reż. Włodzimierz Gołaszewski rela tancerza

¡         A jednak Olimpiada w Zakopanem reż. Marek Piwowski rola Zenka i burmistrza.

Opracowując projekt „Szlak Zbójników Karpackich” skorzystano z blisko 1000 źródeł dotyczących zbójnictwa karpackiego, które znajdują się tutaj. Kliknij!

 

PATRONAT NAD SZLAKIEM ZBÓJNIKÓW KARPACKICH SPRAWUJE

ŁAP-POL (Dystrybutor wędlin tradycyjnych)

oraz

FIRMA JANTOŃ S.A., Sp. K (producent win Zbójeckie Grzane)



"Zbójnicki Szlak" zosta3 wybrany najlepszym produktem turystycznym w najwiekszym projekcie
szkoleniowo-doradczym dla polskiej bran?y turystycznej. Projektowi patronowali:
do góry
2009-2012 © Zbójnicki Szlak Leszek M3odzianowski






POLECAMY

e-beskidy

Beskidy, noclegi, mapy,
kamery, og3oszenia, forum

karpackie-zboje

Napady ZBÓjnickie, wesela,
biesiady, kuligi, integracja

ulica-hafciana

Haft komputerowy, naszywki,
odzie? reklamowa

apter

Trekking w Alpach, Urlop
w górach, narty w Dolomitach


fundacja

Góralskie prelekcje, ZBÓjnicki questing,
towarzystwo naukowe, ZBÓjnicka biblioteka

karpacki-gazda

Przewodnik beskidzki, pilot wycieczek,
kierownik kolonii, Beskidy, —ywiec



Projekt „SZLAK ZBÓJNIKÓW KARPACKICH” FIRMY ZBÓJNICKI SZLAK LESZEK MŁODZIANOWSKI, a w szczególnoœci prezentowane koncepcje, pomysły i rozwišzania na mocy ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych z dn. 04.02.1994 r. Dz. U. nr 24 poz. 83 stanowiš własnoœć autora. Projekt ZBÓJNICKI SZLAK ani żadna z jego częœci nie może być w żaden sposób kopiowana, powielana, dystrybuowana bez pisemnej zgody autora.


---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

OPRAWE FOTO/VIDEO PODCZAS ZBÓJNICKICH IMPREZ INTEGRACYJNYCH SPRAWUJE FIRMA MTUR Media + Turystyka

Zbójnickiszlak.pl Tel - (+48) 609 789 879, E-mail - info@zbojnickiszlak.pl