PATRONAT HONOROWY NAD ZBÓJNICKIM SZLAKIEM

 
PATRONI MEDIALNI NAD PROJEKTEM ZBÓJNICKI SZLAK
Wydawnictwa i Magazyny Turystyczne:










Uczelnie Wyższe: Turystyczne
portale internetowe:

Miasta:
Media:





Regionalne organizacje:
 














Powiaty:
Instytuty turystyki: Izby turystyki:
Euroregiony:
Narodowe Organizacje Turystyczne:
Regionalne Organizacje Turystyczne:

FIRMY



WSPÓŁPRACA
NA ZBÓJNICKIM SZLAKU BEZPIECZEŃSTWO ZAPEWNIAJĄ



OGLĄDAJ NAS W
PISZĄ O NAS










ZAMEK W CIESZYNIE I ZBÓJNICKA WIZYTA ONDRASZKA

Na zamku książęcym w Cieszynie odbywały się od kilku już dni wystawne przyjęcia i zabawy z tańcami. Sam miłościwy cesarz Józef I wraz z małżonką gościli wówczas w Cieszynie. Na żukowskich wzgórzach i w dalszych okolicach odbywały się bowiem cesarskie manewry, a cesarz, korzystając z zaproszenia księcia cieszyńskiego, zjeżdżał codziennie na nocleg do Cieszyna. Kończono właśnie menueta, kiedy na salę balową, ni stąd, ni zowąd, wszedł Ondraszek ze swoim zbójnickim towarzystwem.

 

Ruiny zamku na Górze Zamkowej nad Olzą. Pierwotny zamek zapewne drewniany, wzmiankowany w 1245 i 1246 r. w testamencie księcia Mieszka Opolskiego. Murowany, wzniesiony przypuszczalnie w I połowie XIV w. przez księcia Kazimierza I, rozbudowany za Przemysła I (1358-1409). Miał cztery wieże i otoczony był murami z basztami, których pozostałości zachowały się w pałacyku myśliwskim i sztucznych ruinach z XIX w. W XV w. istniał zamek dolny i górny, mieszczące w 1422-1424 r. dwa dwory książęce: w części południowej Bolka, w północnej - Przemysła. Niszczony pożarami w latach 1484, 1520, 1528, 1552, 1570 i 1603. W czasie wojny trzydziestoletniej kilkakrotnie zajmowany przez wojska szwedzkie później austriackie. W zamku znajdowało się więzienie, w którym przetrzymywano i torturowano zbójników.

Niegdyś w Cieszyńskiem grasował na czele bandy szlachcic Jan Sedlnicki, napadał chłopów i mieszczan, szczególnie zaś niepokoił Frysztat. Sedlnickiego zdołano ująć i osadzić w cieszyńskim więzieniu, kiedy jednak przyrzekł opuścić Księstwo, książę wypuścił go na wolność (1577). Rozzuchwalony podobną łagodnością, Jan Sedlnicki broił dalej.

 

„Idzie Ondra, idzie

wiatr sie smieje w smrekach

wolnosć mu bacuje

smierć przed nim ucieka”

 

Na początku ubiegłego stulecia resztki zamku wysadzono w powietrze, a na fundamentach jego dolnej części wzniesiono w 1840 roku letni zamek Habsburgów. Ostatecznie rozebrano mury starego zamku i umocnienia obronne. Zachowała się wieża, rotunda oraz resztki murów przyziemia, oraz resztki narożnej, okrągłej baszty w dolnych partiach sztucznych ruin. Wieża Piastowska usytuowana jest na szczycie wzgórza, w jego północno-zachodniej części. Gotycka, w partiach dolnych z I połowy XIV w., nadbudowana w XV w. o kolejną kondygnację ze hurdycjami i blankowaniem wykonanymi z cegły. Całość nakryta była wysokim dachem namiotowym. W połowie XIX wieku poddana remontowi po którym uzyskała obecny kształt. W XIX wieku była również wieżą zegarową, z zachowanym do dziś mechanizmem. Restaurowana w XIX i XX w. Wzniesiona z kamienia łamanego z użyciem ciosu na narożnikach i w obramieniach okiennych, w górnych partiach z cegły o układzie polskim; blankowanie uzupełnione nowszą cegłą. Na rzucie kwadratu, z szerszym cokołem u podstawy oraz uskokiem w połowie wysokości murów. Podpiwniczona, rozległe piwnice obejmują przyległy teren. Pięciokondygnacjowa. Okna kwadratowe, prostokątne i zamknięte ostrołukowo i półkoliście. W górnej partii ścian ganek wsparty na kroksztynach, z machikułami i blankowaniem. Na narożnikach tarcze herbowe gotyckie, z końca XIV w., kamienne, z orłami piastowskimi wydobytymi płytkim reliefem, silnie zniszczone.

O płaccie góry, płaccie doliny, płaccie rzyki ji lasy!

Juz od wos odeseł hetman jedyny, odeseł po wsytkie casy.

O płaccie góry, płaccie doliny, płaccie rzyki ji lasy

Juz sie pominył Ondrasek miły, podziały sie hyrne casy!

Cieszyńska rotunda p.w. św. Mikołaja z pierwszej ćwierci XI w. jest jedną z najstarszych zachowanych budowli na planie koła w Polsce. Jej wizerunek znajduje się na banknocie 20 złotowym. Na Wzgórzu Zamkowym znajduje się jeszcze jeden zabytek, tzw. wieża ostatecznej obrony zwana starą. Pochodzi zapewne z XII lub XIII wieku. Wielokrotnie przebudowywana w XV-XVII wieku jako basteja. W 1914 z pozostałości zaprojektowano tzw. Sztuczne ruiny. W l połowie lat 90-tych przebadane archeologiczne i odtworzone w formie pierwotnej (częściowo).

LEGENDA JAK ONDRASZEK TAŃCZYŁ Z CESARZOWĄ ZBÓJNICKIEGO

Jesień była wówczas słoneczna i ciepła.

Na zamku książęcym w Cieszynie odbywały się od kilku już dni wystawne przyjęcia i zabawy z tańcami. Sam miłościwy cesarz Józef I wraz z małżonką gościli wówczas w Cieszynie. Na żukowskich wzgórzach i w dalszych okolicach odbywały się bowiem cesarskie manewry, a cesarz, korzystając z zaproszenia księcia cieszyńskiego, zjeżdżał codziennie na nocleg do Cieszyna.

Wieczory, aż do samej północy, spędzano na biesiadach, zabawach i tańcach. Książę cieszyński spraszał na nie okolicznych grafów, baronów i innych jaśnie panów wraz z żonami i córkami, żeby towarzyszącym cesarzowi oficerom nie zabrakło partnerek do tańca.

Zamek cieszyński jarzył się światłem setek świec woskowych. W komnatach biesiadnych ucztowano i prowadzono interesujące rozmowy towarzyskie, w sali balowej grała orkiestra książęca i odbywały się tańce.

Kończono właśnie menueta, kiedy na salę balową, ni stąd, ni zowąd, wszedł Ondraszek ze swoim zbójnickim towarzystwem.

Muzykanci urwali melodię na ostatnim takcie, tancerze składali swoim partnerkom głęboki ukłon, kiedy w sali balowej rozległ się donośny głos zbójnickiego hetmana:

-  Najjaśniejszy nasz monarcho!...

Oficerowie, kiedy zobaczyli zbójników, sięgnęli do szabel, ale cesarz ruchem głowy zapobiegł interwencji, partnerki przytuliły się mocniej do swoich tancerzy, a Ondraszek tymczasem mówił dalej:

-   Dowiedzieliśmy się wczoraj, my, zbójnicy, że raczyłeś, dostojny cesarzu, odwiedzić nasze tutejsze strony. Poddani twoi składają ci wyrazy należnego hołdu. Pozwól, że i my, zbójnicy, również twoi poddani, hołd ten złożymy.

W tym momencie Ondraszek i całe zbójnickie towarzystwo wykonali dworski ukłon w kierunku cesarza i cesarzowej, którzy skinieniem głowy podziękowali za złożone wyrazy szacunku.

Potem Ondraszek ciągnął dalej:

-  Pragniemy cię zapewnić, dostojny cesarzu, że wierzymy w twoje szlachetne serce i ludzką sprawiedliwość, i że będziesz dochodził prawdy o tym, jak żyją na wsi twoi chłopscy poddani. Wierzymy, że sprawiedliwie odmienisz ich ciężką poddańczą dolę... Nie będziemy długo zakłócać, jaśni panowie, waszej zabawy i pójdziemy sobie w nasze ukochane góry. Chciałbym jednak, nim odejdziemy, poprosić jaśnie panią cesarzową do tańca.

I Ondraszek podszedł sprężystym krokiem do cesarskich małżonków, ukłonił się obojgu, potem prawą rękę wyciągnął do cesarzowej i wyprowadził ją na środek sali.

Dwaj zbójnicy wyskoczyli na muzykanckie podium, wypożyczyli sobie skrzypiec, a potem we dwóch spuścili raźną melodię zbójnickiego.   

Oj, wydziwiał Ondraszek z cesarzową, wydziwiał! To chodził z nią w kółko, to tańczył drobnymi kroczkami, to przytupywał wywijając w powietrzu ciupagą, to zadziwiał widzów podskokami i przysiadami, pełnymi zbójnickiego temperamentu i wigoru. A zbójnicy i biesiadujący goście drobili w miejscu nogami i klaskali rytmicznie w takt tańca.

A kiedy Ondraszek skończył, zaprowadził promieniejącą cesarzową do uśmiechniętego cesarza i podziękował obojgu za taniec głębokim ukłonem. Potem, wywijając ciupagami, wyszło z sali za Ondraszkiem całe zbójnickie towarzystwo.

Rozległa się też zaraz z muzykanckiego podium raźna melodia marsza, a książęcy biesiadnicy hucznymi oklaskami żegnali Ondraszka i jego zbójników.

CHCESZ WIEDZIEĆ WIĘCEJ?

Kim był zbójnik Ondraszek?

 

Opracowując projekt „Szlak Zbójników Karpackich” skorzystano z blisko 1000 źródeł dotyczących zbójnictwa karpackiego, które znajdują się tutaj. Kliknij!

 

PATRONAT NAD SZLAKIEM ZBÓJNIKÓW KARPACKICH SPRAWUJE

ŁAP-POL (Dystrybutor wędlin tradycyjnych)

oraz

FIRMA JANTOŃ S.A., Sp. K (producent win Zbójeckie Grzane)

 



"Zbójnicki Szlak" zosta3 wybrany najlepszym produktem turystycznym w najwiekszym projekcie
szkoleniowo-doradczym dla polskiej bran?y turystycznej. Projektowi patronowali:
do góry
2009-2012 © Zbójnicki Szlak Leszek M3odzianowski






POLECAMY

e-beskidy

Beskidy, noclegi, mapy,
kamery, og3oszenia, forum

karpackie-zboje

Napady ZBÓjnickie, wesela,
biesiady, kuligi, integracja

ulica-hafciana

Haft komputerowy, naszywki,
odzie? reklamowa

apter

Trekking w Alpach, Urlop
w górach, narty w Dolomitach


fundacja

Góralskie prelekcje, ZBÓjnicki questing,
towarzystwo naukowe, ZBÓjnicka biblioteka

karpacki-gazda

Przewodnik beskidzki, pilot wycieczek,
kierownik kolonii, Beskidy, —ywiec



Projekt „SZLAK ZBÓJNIKÓW KARPACKICH” FIRMY ZBÓJNICKI SZLAK LESZEK MŁODZIANOWSKI, a w szczególnoœci prezentowane koncepcje, pomysły i rozwišzania na mocy ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych z dn. 04.02.1994 r. Dz. U. nr 24 poz. 83 stanowiš własnoœć autora. Projekt ZBÓJNICKI SZLAK ani żadna z jego częœci nie może być w żaden sposób kopiowana, powielana, dystrybuowana bez pisemnej zgody autora.


---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

OPRAWE FOTO/VIDEO PODCZAS ZBÓJNICKICH IMPREZ INTEGRACYJNYCH SPRAWUJE FIRMA MTUR Media + Turystyka

Zbójnickiszlak.pl Tel - (+48) 609 789 879, E-mail - info@zbojnickiszlak.pl