PATRONAT HONOROWY NAD ZBÓJNICKIM SZLAKIEM

 
PATRONI MEDIALNI NAD PROJEKTEM ZBÓJNICKI SZLAK
Wydawnictwa i Magazyny Turystyczne:










Uczelnie Wyższe: Turystyczne
portale internetowe:

Miasta:
Media:





Regionalne organizacje:
 














Powiaty:
Instytuty turystyki: Izby turystyki:
Euroregiony:
Narodowe Organizacje Turystyczne:
Regionalne Organizacje Turystyczne:

FIRMY



WSPÓŁPRACA
NA ZBÓJNICKIM SZLAKU BEZPIECZEŃSTWO ZAPEWNIAJĄ



OGLĄDAJ NAS W
PISZĄ O NAS










ZBÓJNICKA WALASKA DUBOWA I KARCZMA JANOSIKA

„W tej to karczmie pochwycili w 1713 roku Jurka Janosika, którego zdradziła stara babka za 200 dukatów”.

Według legendy, Janosika wydała narzeczona, niejaka Zośka ze wsi Valaska Dubova koło Rużomberka. Prawda była mniej romantyczna. Harnasia zgubiły brak wyobraźni i pijaństwo. Wpadł nie u narzeczonej, tylko na melinie u starego kumpla Uhorcika, który pod przybranym nazwiskiem Martin Mravec osiadł w Klenowcu, daleko od Valaskiej Dubovej. Tam właśnie ukrywał się często Janosik, dorabiając pasaniem wołów. Nie było też żadnej zdrady. W styczniową noc 1713 roku cesarscy hajducy zajrzeli na melinę w trakcie rutynowej kontroli. Zastali kamratów nieprzytomnych, śpiących po pijatyce. Nawet nie wiedzieliby, że mają do czynienia ze sławnym Janosikiem, gdyby nie pochodzące z rozbojów fanty, walające się po chałupie.

 

Położona jest na północ od Rużomberka na wysokości 665 m n.p.m. u stóp Chocza. Wieś pierwszy raz wsponiana jest w 1332 r., a w 1474 król Matej nadał jej valaskĂŠ (pasterskie) przywileje. Pilnowali ich dziedziczni starostowie. Należała do Likawy, ale w 1556 r. przeszła we władanie orawskiego dominium. Znajduje się tu rzymskokatolicki neromański kościół z lat 1866-1872 z malowidłami ściennymi Jozefa Hanulu z 1904 r. W miejscowości znajduje się karczma z początku XIX w., która została zbudowana na miejscu starszej drewnianej budowli gdzie według przekazów pojmano Juraja Janosika.

W kierunku Orawy stosunkowo strome zejścia kończą się poza Wyżnym Kubinem dopiero w położonej na południu JASENOWEJ (Jasenova - 537 m n.p.m., 400 mieszkańców) i WALASKIEJ DUBOWEJ (Valaska Dubova - 649 m n.p.m., 750 mieszkańców).

Walaska Dubowa jest najdalej na południe leżącą wioską Orawy już na granicy z Liptowem. Po raz pierwszy wspomniana jest jako Dubova w 1322 roku w dokumencie magistra Donća, właściciela państwa orawskiego. Później należała do państwa likawskiego, jednak w połowie XVI wieku przeszła we władanie Zamku Orawskiego. Pierwotnie powstała jako osada wołoska. Jej wołoskie przywileje były potwierdzone np. dokumentem króla węgierskiego Macieja Korwina w 1474 roku, w którym pisze się o obowiązku dubowian zapewnienia bezpieczeństwa na ważnym szlaku handlowym i zapobiegania zbójnictwu.

SCHWYTANIE JANOSIKA

Usytuowanie okolic Walaskej Dubowej u podnóża Gór Choczańskich i przy ważnym szlaku handbwym z Orawy na Liptów wręcz predestynowało je do działności zbójników i napadów na podróżnych. Między zbójnikami byli różni ludzie. Niektórych zmusiła do zbójnictwa bieda i konieczność zapewnienia sobie jakiego takiego utrzymania, innymi kierowała nienawiść do panów za ich nieludzkie obchodzenie się z poddanymi. Znaleźli się jednak i tacy, którzy już od urodzenia byli źli i okrutni i którym ludzkie nieszczęście sprawiało radość. Ci okradali również biednych. Wobec nich dubowianie byli słusznie bezlitośni. Jednak w historii narodu słowackiego Dubowa zapisała się głównie schwytaniem słowackiego bohatera ludowego - Juraja Janosika, który zabierał bogatym i dawał biednym. Miało się to stać w miejscowej drewnianej furmańskiej karczmie w 1713 roku, gdy karczmarz doniósł pańskim żandarmom, że zatrzymuje się w niej Janosik. Niczego nie przeczuwający Jurko uległ przewadze napastników, zwłaszcza gdy stracił w bójce dodający mu siły pas. Jak mówi legenda, jedna stara kobieta rzuciła mu pod nogi garść grochu, na której Jurko się pośliznął, upadł na ziemię, żandarmi go schwytali a zwierzchność wkrótce powiesiła za żebro. Starą ludową tradycję schwytania Janosika przypomina miejscowa gospoda. Prosty murowany budynek, postawiony na początku XIX wieku na miejscu starej gospody drewnianej. Napis na fasadzie z 1930 roku przypomina o tym smutnym wydarzeniu.

Legenda o pojmaniu Janosika

Janosik siedzioł w karczmie i jego frajirka przebroła sie za dziadówke, i lezoła za piecym. Naprowadziła ona ziandarmów na Janosika i poradziła im, zeby przerżnęli mu opasok, bo on daje Janosikowi siłę. Ziandarmi złapoli Janosika i przerżnęli mu opasok, z którego wyskocyła mys. Ciupaga, która była zawarta za sześcimi drzwiami, sama biła, ale Janosik nie mioł już siły bez opaska.

 

CHCESZ WIEDZIEĆ WIĘCEJ?

Kim był herszt zbójników słowackich Juraj Janosik?

DODATKOWE INFORMACJE

ValaskĂĄ DubovĂĄ (pol. Wołoska Dębowa) - wieś i gmina w powiecie Rużomberk kraju żylińskiego, w północnej Słowacji. Ok. 700 mieszkańców. Położona jest 7 km na północ od Rużomberku, na wysokości 660 m n.p.m., na zachodnim skraju Gór Choczańskich, na południowym skłonie ograniczającej je przełęczy BrestovĂĄ.

Wieś wzmiankowana już w 1322 r., położona była przy trakcie z Liptowa na Orawę, będącym fragmentem jednego z głównych transkarpackich szlaków handlowych z dawnych Węgier do Polski. W 1474 król Węgier Maciej Korwin potwierdził jej przywileje lokacyjne na prawie wołoskim. Mieszkańcy, w zamian za szereg ulg, byli zobowiązani strzec bezpieczeństwa wspomnianego traktu i chronić jego użytkowników przed zbójnikami. Wałaska Dębowa należała początkowo do tzw. "państwa Likawa", a od 1556 do "Państwa Orawskiego" z siedzibą na Zamku Orawskim.

W czasie powstań kuruców w końcu XVII w. wieś przez kilka lat była opuszczona. W 1933 r. zniszczył ją wielki pożar: spłonęły 133 zagrody i 2 młyny wodne. Ponowna rozbudowa, zwłaszcza po II wojnie światowej, doprowadziła do okresowego wzrostu liczby mieszkańców do ok. 1000. Mieszkańcy zajmowali się dawniej głównie hodowlą bydła i owiec oraz drobnym rzemiosłem, później pracą w okolicznych lasach. Obecnie większość z nich pracuje w sąsiednich miastach: Rużomberku i Dolnym Kubinie.

We wsi neoromański kościół katolicki zbudowany w latach 1866-1872 z dekoracją malarską z 1904 pędzla Jozefa Hanuli. W dolnej części wsi, przy dawnym trakcie zwanym tu "furmańcem", budynek "karczmy" wzniesiony na początku XIX w. na miejscu dawnej, drewnianej karczmy furmańskiej (obecnie restauracja). Według tradycji to tu został schwytany w 1713 r. słynny zbójnik Janosik, co przypomina okolicznościowy napis na fasadzie (faktycznie Janosika złapano w Liptowskim Mikulaszu). Wołoska Dębowa jest najlepszym punktem wyjściowym wycieczek na Wielki Chocz (nowa szosa z Dolnego Kubina do Rużomberku omija wieś od zachodu, ale autobusy kursujące między wyżej wymienionymi miastami zajeżdżają do centrum osady).

Opracowując projekt „Szlak Zbójników Karpackich” skorzystano z blisko 1000 źródeł dotyczących zbójnictwa karpackiego, które znajdują się tutaj. Kliknij!

 

PATRONAT NAD SZLAKIEM ZBÓJNIKÓW KARPACKICH SPRAWUJE

ŁAP-POL (Dystrybutor wędlin tradycyjnych)

oraz

FIRMA JANTOŃ S.A., Sp. K (producent win Zbójeckie Grzane)

 



"Zbójnicki Szlak" zosta3 wybrany najlepszym produktem turystycznym w najwiekszym projekcie
szkoleniowo-doradczym dla polskiej bran?y turystycznej. Projektowi patronowali:
do góry
2009-2012 © Zbójnicki Szlak Leszek M3odzianowski






POLECAMY

e-beskidy

Beskidy, noclegi, mapy,
kamery, og3oszenia, forum

karpackie-zboje

Napady ZBÓjnickie, wesela,
biesiady, kuligi, integracja

ulica-hafciana

Haft komputerowy, naszywki,
odzie? reklamowa

apter

Trekking w Alpach, Urlop
w górach, narty w Dolomitach


fundacja

Góralskie prelekcje, ZBÓjnicki questing,
towarzystwo naukowe, ZBÓjnicka biblioteka

karpacki-gazda

Przewodnik beskidzki, pilot wycieczek,
kierownik kolonii, Beskidy, —ywiec



Projekt „SZLAK ZBÓJNIKÓW KARPACKICH” FIRMY ZBÓJNICKI SZLAK LESZEK MŁODZIANOWSKI, a w szczególnoœci prezentowane koncepcje, pomysły i rozwišzania na mocy ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych z dn. 04.02.1994 r. Dz. U. nr 24 poz. 83 stanowiš własnoœć autora. Projekt ZBÓJNICKI SZLAK ani żadna z jego częœci nie może być w żaden sposób kopiowana, powielana, dystrybuowana bez pisemnej zgody autora.


---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

OPRAWE FOTO/VIDEO PODCZAS ZBÓJNICKICH IMPREZ INTEGRACYJNYCH SPRAWUJE FIRMA MTUR Media + Turystyka

Zbójnickiszlak.pl Tel - (+48) 609 789 879, E-mail - info@zbojnickiszlak.pl