PATRONAT HONOROWY NAD ZBÓJNICKIM SZLAKIEM

 
PATRONI MEDIALNI NAD PROJEKTEM ZBÓJNICKI SZLAK
Wydawnictwa i Magazyny Turystyczne:










Uczelnie Wyższe: Turystyczne
portale internetowe:

Miasta:
Media:





Regionalne organizacje:
 














Powiaty:
Instytuty turystyki: Izby turystyki:
Euroregiony:
Narodowe Organizacje Turystyczne:
Regionalne Organizacje Turystyczne:

FIRMY



WSPÓŁPRACA
NA ZBÓJNICKIM SZLAKU BEZPIECZEŃSTWO ZAPEWNIAJĄ



OGLĄDAJ NAS W
PISZĄ O NAS










DOM SABAŁY NA KRZEPTÓWKACH

Dom Sabały - Droga do Rojów

Zakopane, ul. Krzeptówki  8c

 

Na SZLAKU ZBÓJNIKÓW KARPACKICH warto obejrzeć skromną, starą chałupę legendarnego gawędziarza Jana Krzeptowskiego Sabały. Od sanktuarium idzie się 5 minut ul. Skibówki na zachód, po czym obok baru po prawej stronie, opatrzonego makietą wielkiego kufla piwa, należy skręcić w lewo, w asfaltową drogę. Dom Sabały stoi po lewej stronie ulicy.

Rodzinny dom Jana Krzeptowskiego – Sabały to miejsce wyjątkowe. Prawdopodobnie jest to najstarsza chałupa góralska w Zakopanem. O tajnikach konstrukcji tego niezwykłego domu zaskakującego gości wielkością i precyzją wykonania . Polecamy uwadze to miejsce wszystkim gościom i mieszkańcom. Dom reprezentuje najdawniejszy typ budownictwa góralskiego. Wybudowany w początkach XIX wieku, składa się tylko z dwóch izb i skromnego obejścia gospodarskiego. Przed kilku laty został przejęty przez Muzeum Tatrzańskie, które urządziło tu skromną ekspozycję, jednakże dom wrócił w ręce prywatnych właścicieli, którzy dziś niekiedy udostępniają dom do zwiedzania turystom.

Mało kto może powiedzieć o sobie, że ani przez jeden dzień w życiu nie był nieszczęśliwy. Jan Krzeptowski Sabała tak mówił i wszystko wskazywało na to, że nie kłamał. Dziś już nie wiadomo, co z bogatego życiorysu było faktem, a co baśnią, ale bez wątpienia była to najbardziej fascynująca postać Podhala. Urodził się w 1809 r. jako Jan Gąsienica, jednak z czasem zaczęto używać w jego rodzinie przydomka Krzeptowski jako nazwiska właściwego. Powszechnie zwany Sabałą, rzadziej Sablikiem lub Czakorem, był porównywany m.in. do Ezopa, Homera, ostatniego góralskiego Mohikanina.

Dyć jo se Krzeptowski, mom nowe kyrpioski,

a ty takik ni mos - coz to za cud boski?

Kościółek z descułek, a karćmićka z tarcic -

za swoje pinioski jo se zawse ślakcic.

 

W młodości podobno był zbójnikiem. Mówili, że siedział w więzieniu, że brał udział w powstaniu chochołowskim. Na pewno kłusował i polował. Chociaż nie został przewodnikiem tatrzańskim, w wieku 66 lat otrzymał honorową odznakę przewodnicką, którą z dumą nosił aż do śmierci. Nie umiał pisać ani czytać. Mimo że miał rodzinę i gospodarstwo, rzadko bywał w domu, co nie podobało się starszym gazdom. Nie był przesadnie religijny, szanował Stolarczyka, ale za ks. Kaszelewskim nie przepadał.

 

Muzycka mi grała, muzycka śpiewała,

muzycka z pasicka pinioski zabrała.

 

Przeszedł przez życie z wielką fantazją. Nie było lepszego gawędziarza i humorysty. Latem i zimą wędrował na Orawę, do Liptowa, na Węgry. Patrzył, zapamiętywał, a potem przy ognisku albo na posiadach snuł opowieści o niedźwiedziach, duchach gór, śpiących rycerzach i o wszystkim, co jego sokole oczy wypatrzyły lub bystra głowa wymyśliła. W Sabałowym gadaniu zawierał się największy skarb górali - ich tradycja i ludowa mądrość. I nie byłby Sabała Sabałą, gdyby snując opowieści, nie przygrywał sobie na gęślach. Bartuś Obrochta grał może kunsztowniej, ale Sabałowe nuty, choć zgrzytliwe i surowe jak skały, były piękne i prawdziwe. Zdobył wielką sławę nie tylko w Polsce, ale także na Węgrzech i Słowacji.

W polu owies, w polu owies, w lesie mek,

kieby nie to śwarne dziewce, byłbyk zdek.

 

Sabałę w pełni docenili przyjezdni, głównie artyści i inteligencja - Chałubiński, Witkiewicz, Sienkiewicz, Modrzejewska, Paderewski, Dembowski, Tetmajer i inni. Dostrzegli jego góralskość i indywidualność. Słuchali gawęd, potem je spisywali. Sabała stał się bohaterem dzieł literackich i narratorem opowieści. Muzycy wychwytywali nuty, aby na ich podstawie opisywać muzykę góralską. Gorliwie szukano jego towarzystwa na posiadach, podczas górskich wypraw, w karczmie, w prywatnych domach. Każdy chciał poznać żywą legendę Tatr, sfotografować lub sportretować.

Był człowiekiem o silnym charakterze, niepozbawionym fantazji indywidualistą. Wystarczy spojrzeć na jego zdjęcie, na twarz o ostrych szlachetnych rysach, które nawet na starość nie straciły wyrazistości. Warto jednak wiedzieć, że górale do dziś widzą w nim raczej awanturnika i hulakę, który zamiast siedzieć z żoną w domu i troszczyć się o gospodarstwo, latał po karczmach, wdając się w bójki (jednej o mało nie przypłacił życiem), włóczył gdzieś po turniach z panami zamiast jąć się fachu przewodnickiego, przygrywał im dla towarzystwa, zamiast utrzymywać się z muzykowania. Nawet ksiądz Stolarczyk odgrażał się, że nie pochowa go na swym cmentarzu. I zapewne dotrzymałby słowa, gdyby nie opuścił wcześniej ziemskiego padołu.

Sabała zmarł w wieku 85 lat. Tuż przed śmiercią podniósł się z pościeli i popatrzył na góry. Podobno nie chciał przyjąć ostatniego namaszczenia z rąk księdza Kaszelewskiego, mówiąc, że skoro niedługo spotka gospodarza, nie będzie gadał z parobkiem. Pochowano go na Starym Cmentarzu, a do trumny wyściełanej białym suknem włożono gęśliki i ciupagę.

NAJSTARSZY DOM NA PODHALU – CHAŁUPA SABAŁY

Chałupa Sabały, wzniesiona została na przełomie XVIII i XIX wieku. Jest przykładem najstarszego typu podhalańskich domów dwuizbowych (tzw. układ śląsko – spiski – sień, izba czarna, izba biała). Według tradycji jest to miejsce urodzin legendarnego gawędziarza i muzykanta – Jana Krzeptowskiego Sabały. W latach 1979 – 1984 mieściła się tu ekspozycja etnograficzna Muzeum Tatrzanskiego. Obecnie obiekt należy do prywatnych właścicieli.

Chałupa Sabały zwana także „Sabałówkąâ€ to dom rodzinny znanego podhalańskiego górala, myśliwego, gawędziarza, przewodnika Jana Krzeptowskiego Sabały. Została zbudowana przez jego ojca. Utrzymywana jest przez przodków J.K. Sabały w stanie niemal niezmienionym.

Historia miejsca, jego kolejnych właścicieli jest niezwykle ciekawa i bogata w liczne anegdoty.

„Sabałówka” jest warta zwiedzenia nie tylko ze względu an postać słynnego podhalańskiego gawędziarza, ale również ze względów architektonicznych, różniących ją od przykładów typowego dla Zakopanego „stylu witkiewiczowskiego” i „stylu podhalańskiego”.

INFORMACJE PRAKTYCZNE:

Zwiedzanie: 10.00 – 20.00

Wstęp: normalny – 4 zł

Ulgowy – 3 zł

Oprowadzanie – 10 zł

Tel. 18 20 – 70 – 971

 

Opracowując projekt „Szlak Zbójników Karpackich” skorzystano z blisko 1000 źródeł dotyczących zbójnictwa karpackiego, które znajdują się tutaj. Kliknij!

 

 

PATRONAT NAD SZLAKIEM ZBÓJNIKÓW KARPACKICH SPRAWUJE

ŁAP-POL (Dystrybutor wędlin tradycyjnych)

oraz

FIRMA JANTOŃ S.A., Sp. K (producent win Zbójeckie Grzane)

 

 



"Zbójnicki Szlak" zosta3 wybrany najlepszym produktem turystycznym w najwiekszym projekcie
szkoleniowo-doradczym dla polskiej bran?y turystycznej. Projektowi patronowali:
do góry
2009-2012 © Zbójnicki Szlak Leszek M3odzianowski






POLECAMY

e-beskidy

Beskidy, noclegi, mapy,
kamery, og3oszenia, forum

karpackie-zboje

Napady ZBÓjnickie, wesela,
biesiady, kuligi, integracja

ulica-hafciana

Haft komputerowy, naszywki,
odzie? reklamowa

apter

Trekking w Alpach, Urlop
w górach, narty w Dolomitach


fundacja

Góralskie prelekcje, ZBÓjnicki questing,
towarzystwo naukowe, ZBÓjnicka biblioteka

karpacki-gazda

Przewodnik beskidzki, pilot wycieczek,
kierownik kolonii, Beskidy, —ywiec



Projekt „SZLAK ZBÓJNIKÓW KARPACKICH” FIRMY ZBÓJNICKI SZLAK LESZEK MŁODZIANOWSKI, a w szczególnoœci prezentowane koncepcje, pomysły i rozwišzania na mocy ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych z dn. 04.02.1994 r. Dz. U. nr 24 poz. 83 stanowiš własnoœć autora. Projekt ZBÓJNICKI SZLAK ani żadna z jego częœci nie może być w żaden sposób kopiowana, powielana, dystrybuowana bez pisemnej zgody autora.


---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

OPRAWE FOTO/VIDEO PODCZAS ZBÓJNICKICH IMPREZ INTEGRACYJNYCH SPRAWUJE FIRMA MTUR Media + Turystyka

Zbójnickiszlak.pl Tel - (+48) 609 789 879, E-mail - info@zbojnickiszlak.pl