PATRONAT HONOROWY NAD ZBÓJNICKIM SZLAKIEM

 
PATRONI MEDIALNI NAD PROJEKTEM ZBÓJNICKI SZLAK
Wydawnictwa i Magazyny Turystyczne:










Uczelnie Wyższe: Turystyczne
portale internetowe:

Miasta:
Media:





Regionalne organizacje:
 














Powiaty:
Instytuty turystyki: Izby turystyki:
Euroregiony:
Narodowe Organizacje Turystyczne:
Regionalne Organizacje Turystyczne:

FIRMY



WSPÓŁPRACA
NA ZBÓJNICKIM SZLAKU BEZPIECZEŃSTWO ZAPEWNIAJĄ



OGLĄDAJ NAS W
PISZĄ O NAS










PAŃSTWO ŁODYGOWICKIE I ZBÓJNICKIE TRADYCJE

W Łodygowicach w dawnych czasach stał dworek obronny, w którym przetrzymywano zbójników, w tym słynnego herszta zbójnickiego Klimczaka. Stoi on zresztą do dnia dzisiejszego.

 

Od połowy XV do końca XVIII wieku grasowali na terenie dawnego państwa łodygowickiego zbójnicy, napadając na dwory, plebanie, a także zamożniejszych chłopów, grabiąc i rabując. Proboszcz łodygowicki Jan Nemantius odnotował  w swojej kronice kościelnej, że z powodu zbójników księża nie mogli szczególnie latem wykonywać obowiązków duszpasterskich.

Kronika żywiecka Andrzeja Komonieckiego wymienia dwudziestu kilku grasujących na tym terenie zbójników, a wśród nich Mateusza Klimczaka z Lipowej, Matusa Szczotkę z Radeczki oraz braci: Kaspra, Pawła, Walka i Jana Tomasików z Łodygowic. Wspomina także jeden pozytywny przypadek, kiedy to zbójnicy Krzysiek i Koczur zebrawszy gromadę uwolnili mieszkańców tutejszych wsi od rabunków
i morderstw dokonywanych przez "Związek święcony".

W roku 1662 przyjechał na Żywiecczyznę znaczny oddział "Związku Święconego" pod wodzą Mikołaja Skrzetuskiego - protoplasty sienkiewiczowskiego Jana i próbował wyegzekwować samowolnie nałożone należności. Rabowali wszystko co się dało. Związek Święcony był gorszy od napadów zbójnickich. Obrabowali gospodarzy w Łodygowicach, Mikuszowicach, Huciskach, Bystrej, Wilkowicach, Słotwinie, Lipowej. Dla przykładu w Pietrzykowicach u trzydziestu gospodarzy wyrządzono szkody na 2.440 zł., a - jak podaje za periodykiem "Gronie" nr II z 1938 roku … wójtowi z Wilkowic Wawrzyńcowi Szakale zrabowano: "owsa korcy 24, jęczmienia korcy 2, żyta korcy 2, pszenicy korcy 1, słoniny połci półtora, grochu półtora korca, kur 19, gęsi 7, gunia za zł 6, sukna znowu za zł 6, chust białogłowskich za zł 10, buty nowe, siekier 2 po zł 2, świdry, dłuta za zł 1, chumuntów 2 z nabierakami, i szali 2, wagę okowaną, pół wozu za zł 5, pieniędzy gotowych zł 3, mięsa wędzonego po krowie, masła kwart 10, soli miarek 2, gorzałki kwart 1, piwa garcy 3, nożów 3 po gr 18, rękawice gr 12, siodło nowe za zł 3, worów 6".

ŁODYGOWICKI KASZTEL – TO ZBÓJNICKIE WIĘZIENIE

W r. 1705 oczekiwali na wyrok w więzieniu zamkowym w Łodygowicach trzej zbójnicy: Adam Kubala, Jan Góra i Jędrzej Świerczek. Przypuszczalnie ich znajomi lub krewni sprowadzili do Łodygowic oddział Szwedów w sile 15 ludzi licząc na to, że ci każą zbójników wypuścić z więzienia. Szwedzi przyjechali 20 czerwca, lecz gdy im powiedziano,    że tamci trzej siedzą „o zbójstwo" i męczenie „ludzi dobrych", kazali z powrotem wsadzić ich do więzienia mówiąc: „Nie chcemy my takich, potrzeba ich ukarać". Za swój trud kazali sobie Szwedzi zapłacić 30 złotych, a następnego dnia odjechali. Jaki los spotkał uwięzionych zbójników, o tym milczą źródła. Prawdopodobnie udało im się wydostać z więzienia, skoro jeden z nich Jan Góra stracony został dopiero rok później, bo w 1706 r. Zbójnika Jana Górę stracono przez ćwiartowanie na granicy Łodygowic, jednak  ludność miejscowa w nocy zdjęła zwłoki i pochowała je, dając w ten sposób dowód swej sympatii dla zbójników.

ZBÓJNICKIE ŁODYGOWICE

Łodygowice to jedna z najstarszych wsi Żywiecczyzny położona w dolinie Żylicy, na wysokości 360 m n.p.m. Istniała już w XIV w. Łodygowice to teren turystyczno-rekreacyjny administracyjnie należący do województwa śląskiego, położony jest w Kotlinie Żywieckiej na wysokości 350 m n.p.m. Od północnego wschodu otaczają ją masywy Beskidu Małego ze szczytami: Magurką (909 m n.p.m.) i Czuplem (933 m n.p.m.); od zachodu graniczy z gminami Buczkowice i Lipowa, za którą wznosi się pasmo Beskidu Śląskiego z najwyższym szczytem – Skrzyczne (1257 m n.p.m.); od południa z miastem Żywiec, za którym rozciągają się wzniesienia Beskidu Żywieckiego, zaś od południowego wschodu, na długości 4,5 km z Jeziorem Żywieckim. Obszar gminy to 3,617 ha. 25% tej powierzchni zajmują lasy porastające stoki górskie, a 40% – łąki i pola uprawne położone na licznych pagórkach. Obecnie stanowi siedzibę gminy do której należą także: Bierna, Pietrzykowice i Zarzecze. Gmina Łodygowice liczy ok. 13.000 mieszkańców. Przyciąga turystów atrakcyjnym położeniem, spokojem, bogactwem zabytków. Stanowi także dogodny punkt wyjściowy do wycieczek górskich. Przez obszar gminy przepływają rzeki: Żylica, Kalonka, Kalna, Żarnówka oraz liczne potoki, m in. Kotlina, Wilczy Potok, Bartoszowiec, Wieśnik, Glemieniec i inne

Najstarszym obiektem zabytkowym w Łodygowicach jest dawny dwór obronny z lat 1629-1631, przebudowany w drugiej połowie XIX wieku. Inicjatorem budowy był kasztelan krakowski Jerzy Zbaraski, a kontynuatorem Stanisław Warszycki, dzięki któremu dwór otrzymał fortyfikację w postaci wału i muru. Przebudowa z XIX w. zmieniła wygląd budynku, który utracił charakter obronny. Zachowały się fragmenty dawnych fortyfikacji z bastionami. Pamiątką po dawnym parku są przylegające do fortyfikacji stare drzewa.

Wartościowym zabytkiem w Łodygowicach jest również kościół parafialny pw. św. Szymona i Judy-Tadeusza, zbudowany w latach 1631-1634 z inicjatywy ówczesnego proboszcza Stanisława Kaszkowica został poświęcony 8 maja 1636 r. przez biskupa Tomasza Oborskiego. W XVII i XVIII w został rozbudowany. Charakterystyczna wieża z kopułą zbudowana została w 1797 r. Jest to obiekt drewniany, stanowiący przykład budownictwa śląsko-małopolskiego.

Historia Łodygowic:

Do końca XIII w. Łodygowice i Pietrzykowice były wsiami książęcymi, następnie przeszły w posiadanie zakonu cystersów. Założycielem Łodygowic był sołtys Ludwik o nazwisku Lisko. O dochody i podatki książęce ze wsi Łodygowice, Pietrzykowice i Wilkowice powstał zatarg między cystersami a księciem oświęcimskim Janem Scholastykiem w wyniku czego doszło do najazdu księcia na te ziemie. Efektem tego było złupienie i zabranie kmieciom nawet ziemiopłodów. W 1474 roku Opat Piotr III sprzedał prawdopodobnie wsie: Łodygowice, Pietrzykowice i Wilkowice Piotrowi Komorowskiemu, ale Mikołaj IV wytoczył o nie proces wnukowi Piotra Komorowskiego. Spór ten oparł się o króla polskiego Zygmunta I, który uznał w 1518 roku Komorowskiego za prawego ich właściciela. O średniowiecznym pochodzeniu Łodygowic, Pietrzykowic i Wilkowic świadczy również podział ziem na role, których ogólny zarys zachował się na mapach. Najbogatszymi mieszkańcami wsi byli kmiecie posiadającymi początkowo po całej roli. Kolejną warstwę stanowili zagrodnicy -właściciele od 1 do 3 morgów gruntu. Uprawa roli w Łodygowicach i Pietrzykowicach nie wymagała karczowania, ponieważ teren ich stanowił wspólnie z Rybarzowicami i Buczkowicami rozległą dolinę pokrytą kępami drzew. Obfitość łąk, doskonałej wody i lasów stwarzały idealne warunki dla życia dzikich zwierząt. W 1618 roku Mikołaj Komorowski sprzedał Łodygowice wraz z wioskami (10 wsi) swemu dworzaninowi Krzysztofowi Rarowskiemu. Kolejnym dziedzicem Łodygowic był książę Jerzy Zbaraski, który zamienił się z Rarowskim dobrami na Wołyniu. Książe Jerzy Zbaraski, kasztelan krakowski, w 1629 roku rozpoczął w Łodygowicach budowę dworu murowanego, zwanego do dziś zamkiem, który przetrwał do dzisiajszych czasów.  Wszystkie dobra po śmierci Zbarskiego w 1631 roku przeszły na Janusza Wiśniowskiego. Następnym właścicielem Łodygowic staje się Stanisław Warszycki, który otrzymuje je jako wiano żony Heleny - córki Konstantego Wiśniowsiego, wojewody. Warszycki zakończył budowę zamku w Łodygowicach - rozpoczętą przez Jerzego Zbaraskiego - a w 1673 roku otoczył go murem, fosami i wałami tak, że tworzył on silne pogranicze. Stanisław Warszycki zmarł w roku 1681 w Pilicy licząc ponad 80 lat życia i pochowany został w kaplicy św. Marii Panny na Jasnej Górze. Zbudowanie kościoła w Łodygowicach mylnie przypisuje się Stanisławowi Warszyckiemu. Jednakże - jak wynika z księgi beneficjów parafialnych diecezji krakowskiej - kościół parafialny w Łodygowicach istniał już za czasów Piotra Komorowskiego, zmarłego w roku 1476. Kościół w Łodygowicach, zbudowany został prawdopodobnie przez opata cystersów Wilka, na obecne miejsce został przeniesiony z najbliższej okolicy dworu w Łodygowicach. Prawdopodobnie stał on tuż za okopami dworu w Łodygowicach od strony południowej i stanowił kościółek przyklasztorny cystersów. Przeniesienie tegoż kościółka na obecne miejsce nastąpiło na skutek zabiegów drugiego z rzędu proboszcza Stanisława Kaszkowica a nastąpiło to w roku 1631 do 1634. Kościół w Łodygowicach należy do największych w Beskidach kościołów drewnianych i zalicza go do kościołów grupy śląsko-zachodnio-małopolskich . Jego soboty, czyli ganki, zostały już w nowszych czasach oszalowane i przekłute półkolistymi otworami. Drewniana ambona w stylu rokoko pochodzi z końca XVII wieku, 130 schodów, wiodących do kościoła po skarpie pochodzącej z nowszych czasów, wykonał w roku 1845 Antoni Kanik. Stare ławki kościelne pochodziły prawdopodobnie z roku 1844, a wykonał je cieśla Kazimierz Kanik. Druga połowa XVII wieku była dla państwa łodygowickiego bardzo trudna. Po długoletnich wojnach z Kozakami i Szwedami ziemie te zostały wyniszczone, co spowodowało migrację ludności na Śląsk, Węgry i Morawy. Po śmierci Warszyckiego w 1681 roku dobra łodygowickie przechodziły różne koleje losu. Najpierw dostały się w ręce jego syna – Jana Kazimierza Warszyckiego, potem szwagra – Michała Warszyckiego, a po jego śmierci w 1697 roku zarządza nimi wdowa po Janie Kazimierzu – Zofia Domicela. Od 1707 roku dochodzi do ciągłych sporów o te ziemie. Liczne zajazdy, sądy spowodowały upadek majątku, który w końcu dostał się rodzinie Borzęckich. W 1773 roku włości przeszły w posiadanie Ignacego Kalinowskiego – cześnika halickiego, starosty lelowskiego, pułkownika królewskiego i posła na sejm, który powiększył pola uprawne i poprawił stan majątku. Na skutek rozbiorów Łodygowice znalazły się w granicach Galicji. Po Kalinowskim posiadłość objęła Honorata Marcelina Borzęcka, która w prawa dziedziczki ziemi łodygowickiej weszła na mocy spadku. Sprzedała Łodygowice w 1840 roku księciu Von Anhalt. W 1841 roku w wieku 60 lat książę zmarł, a ziemie państwa łodygowickiego odziedziczyła jego siostrzenica hrabina Charlotta Hochberg Furstenstein, która sprzedała majątek w 1849 roku. W ciągu najbliższych kilkunastu lat Łodygowice mają kilku właścicieli. Ostatecznie w 1866 roku nabywa je Klementyna Primovesi de Weber – żona Adolfa Klobusa, majora austriackiego. Z małżeństwa Klobusów narodziło się pięcioro dzieci, z których w tutejszych dobrach pozostali Paweł i Otto. Paweł otrzymał Mikuszowice, Otto osiadł w Łodygowicach, które pozostały w jego rękach aż do śmierci w roku 1943. W 1945 roku znaczną część gruntów ostatniego włodarza ziem łodygowickich rozparcelowano, resztę w 1956 roku przejął skarb państwa.

Szlaki piesze:

¡         szlak czerwony do Międzybrodzia Bialskiego

¡          szlak niebieski do Czernichowa.

Opracowując projekt „Szlak Zbójników Karpackich” skorzystano z blisko 1000 źródeł dotyczących zbójnictwa karpackiego, które znajdują się tutaj. Kliknij!

 

PATRONAT NAD SZLAKIEM ZBÓJNIKÓW KARPACKICH SPRAWUJE

ŁAP-POL (Dystrybutor wędlin tradycyjnych)

oraz

FIRMA JANTOŃ S.A., Sp. K (producent win Zbójeckie Grzane)

 

 



"Zbójnicki Szlak" zosta3 wybrany najlepszym produktem turystycznym w najwiekszym projekcie
szkoleniowo-doradczym dla polskiej bran?y turystycznej. Projektowi patronowali:
do góry
2009-2012 © Zbójnicki Szlak Leszek M3odzianowski






POLECAMY

e-beskidy

Beskidy, noclegi, mapy,
kamery, og3oszenia, forum

karpackie-zboje

Napady ZBÓjnickie, wesela,
biesiady, kuligi, integracja

ulica-hafciana

Haft komputerowy, naszywki,
odzie? reklamowa

apter

Trekking w Alpach, Urlop
w górach, narty w Dolomitach


fundacja

Góralskie prelekcje, ZBÓjnicki questing,
towarzystwo naukowe, ZBÓjnicka biblioteka

karpacki-gazda

Przewodnik beskidzki, pilot wycieczek,
kierownik kolonii, Beskidy, —ywiec



Projekt „SZLAK ZBÓJNIKÓW KARPACKICH” FIRMY ZBÓJNICKI SZLAK LESZEK MŁODZIANOWSKI, a w szczególnoœci prezentowane koncepcje, pomysły i rozwišzania na mocy ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych z dn. 04.02.1994 r. Dz. U. nr 24 poz. 83 stanowiš własnoœć autora. Projekt ZBÓJNICKI SZLAK ani żadna z jego częœci nie może być w żaden sposób kopiowana, powielana, dystrybuowana bez pisemnej zgody autora.


---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

OPRAWE FOTO/VIDEO PODCZAS ZBÓJNICKICH IMPREZ INTEGRACYJNYCH SPRAWUJE FIRMA MTUR Media + Turystyka

Zbójnickiszlak.pl Tel - (+48) 609 789 879, E-mail - info@zbojnickiszlak.pl